Bilim

Bor Madeni Nedir ? Önemi ve Kullanım Alanları Nelerdir ?

Bor madeni kısaca ısıya dayanıklı sert bir yapıya sahip element olarak özetlenebilir. Periyodik cetvelde B simgesi ile gösterilmiştir. Bor madeni ülkemizin en önemli yeraltı kaynaklarından biridir. Dünya rezervinin %70 ülkemizde yer almaktadır ve bu değer çok ciddi anlamda ekonomik olarak değer kazandırmaktadır ancak işlenmesi gerekmektedir. Bor madeninin önemi gerek kullanım alanları gerekse işlendiğinde fiyatının artması bu alana yönelip daha fazla çalışma ile çok iyi sonuçları beraberinde getirmesidir.

bor madeni

Son yıllarda sıkça duymaya başladığımız bor madeni 4000 yıl önce Tibet daha sonrasında ise Sümer ve Hititler kullanmıştır. Ayrıca mor madeni sanılanın aksine kullanım alanları bakımından diğer elementlerden çok ayrı bir yerde. Gerek Sümerler ve Hititlerin altın ve gümüş işçiliğinde kullanması gerekse eski Mısırlıların mumyalama işleminde kullanması gibi farklı alanları da içine alması daha çekici ve değerli bir maden haline getiriyor. Bunların yanı sıra eski Yunanlılar temizlik, Romalılar cam yapımı, Araplar ilaç yapımı içinde kullanılmıştır.

Bor madeni (element) 2300 derecede erir ve 2500 derecede kaynar. Yaklaşık 230 çeşidi olan bor, saf şekilde çıkarılmaz. İçerisinde tuz ve diğer elementlerle bütün halinde çıkarılır. Bundan dolayı ülkemizde işlenmesi pek gerçekleşmez ve bundan dolayı ekonomik anlamda pek katkı sağlamaz. 400’den fazla kullanım alanları olan bor madeni, Balıkesir, Bursa, Kütahya ve Eskişehir gibi güzel şehirlerimizde bulunmaktadır.

Ülkeler arası bor madeni dağılım tablosu.

bor madeni

Yukarıdaki tabloda da görüldüğü gibi %70 oranından daha fazla bir rezervi olan ülkemiz bu oranla diğer dünya ülkelerine göre çok fazla rezerve sahip. 40 yıl içinde dünyadaki diğer ülkelerin bor madeni rezervinin bitecek olduğunu düşünürsek bu konuda tek söz sahibi olacak olan ülkemiz ekonomik olarak da ek bir gelir sahibi olacak. Ayrıca MTA yani maden tetkik arama tarafından yapılan açıklamada ülkemizdeki rezervlerin artacağı yönünde. Bu da petrol zengini ülkeleri bile yakın bir gelecekte bor madeni zengini olarak geçeceğimiz anlamına geliyor.

Bor Madeni Kullanım Alanları

Bor madeni başta uzay teknolojileri olmak üzere askeri sistemler içinde kullanılmaktadır. Şuanda Türkiye’de ciddi anlamda atılım yapılmamış olsa da sabun ve deterjan yapımında kullanımlar devam ediyor. Bilim adamlarının 21. yüzyılın petrolü ve sanayinin tuzu açıklaması ise bor madeninin ne kadar önemli ve değerli olduğunun kanıtı aslında. Şuanda değerli olan petrol, gaz yağı, makine yağı, fuel oil, akaryakıt, jet yakıtı gibi alanların tamamının yerine geçecek olan bor, ayrıca dayanıklı yapısı sayesinde uçaklarda ve uzay araçlarında hali hazırda kullanılmaktadır.

bor madeni

Bor madeni kullanım alanları ele almak gerekirse şu şekilde sıralayabiliriz.

Cam Sanayi: Borosilikat Camları, İzolazyon Cam Elyafı, Tekstil Cam Elyafı, Optik Lifler, Cam Seramikleri, Şişe ve Diğer Düz Camlar
Seramik Sanayi: Emaye, Sır,Sırça, Porselen Boyaları
Nükleer Sanayi: Reaktör Kontrol Çubukları, Nükleer Kazalarda Güvenlik Amaçlı ve Nükleer Atık Depolayıcı olarak, Uzay ve Havacılık Sanayi: Sürtünmeye-Aşınmaya ve Isıya Dayanıklı Malzemeler, Roket Yakıtı katkı malzemeleri
Askeri & Zırhlı Araçlar: Zırh Plakalar , kompozit malzemeler.
Elektronik-Elektrik ve Bilgisayar Sanayinde: Bilgisayarların Mikro chiplerinde, CD-Sürücülerinde, Bilgisayar Ağlarında; Isıya-Aşınmaya Dayanıklı Fiber Optik Kablolar, Yarı İletkenler, Vakum Tüpler, Dialetrik Malzemeler, Elektrik Kondansatörleri, Gecikmeli Sigortalar.
İletişim Araçlarında: Cep Telefonları, Modemler, Televizyonlar .
İnşaat-Çimento Sektöründe: Mukavemet Artırıcı ve İzolasyon Amaçlı olarak
Metalurji: Paslanmaz ve Alaşımlı Çelik, Sürtünmeye-Aşınmaya Karşı Dayanıklı Malzemeler, Metalurjik Flaks, Refrakterler, Briket Malzemeleri, Lehimleme, Döküm Malzemelerinde Katkı Maddesi olarak, Kesiciler, Aşındırıcılar
Enerji Sektörü: Hidrojen taşıyıcı,Güneş Enerjisinin Depolanması, Güneş Pillerinde Koruyucu olarak,
Otomobil Sanayi: Hava Yastıklarında, Hidroliklerde, Plastik Aksamda, Yağlarda ve Metal Aksamlarda, Isı ve Ses Yalıtımı Sağlamak Amacıyla, Antifrizler
Tekstil Sektörü: Isıya Dayanıklı Kumaşlar, Yanmayı Geciktirici ve Önleyici Selülozik Malzemeler, İzolasyon Malzemeleri, Tekstil Boyaları Deri Renklendiricileri, Suni İpek Parlatma Malzemeleri,
İlaç ve Kozmetik Sanayi: Dezenfekte Ediciler, Antiseptikler, Diş Macunları,
Tıp: Osteoporoz Tedavilerinde, Alerjik Hastalıklarda, Psikiyatride, Kemik Gelişiminde ve Artiritte, Menopoz Tedavisinde, Beyin Kanserlerinin Tedavisinde
Kimya Sanayi: Bazı Kimyasalların İndirgenmesi, Elektrolitik İşlemler, Flotasyon İlaçları, Banyo Çözeltileri, Katalistler, Atık Temizleme Amaçlı olarak, Petrol Boyaları, Yanmayan ve Erimeyen Boyalar, Tekstil Boyaları
Temizleme ve Beyazlatma Sanayi: Toz Deterjanlar, Toz Beyazlatıcılar, Parlatıcılar
Tarım Sektörü: Gübreler, Böcek-Bitki Öldürücüler,
Kağıt Sanayi: Beyazlatıcı Olarak
Koruyucu: Ahşap Malzemeler ve Ağaçlarda Koruyucu olarak, Boya ve Vernik Kurutucularında

Bunların yanı sıra;

Fiber Optik
Kauçuk ve Plastik Sanayii
Fotoğrafçılık
Patlayıcı Maddeler (havai fişek vb.)
Petrol Boyaları, yanmayan ve erimeyen boyalar, tekstil boyaları
Zımpara ve aşındırıcılar
Manyetik cihazlar
İleri Teknoloji Araştırmaları
Mumyalama gibi alanlarda da kullanılmaktadır.

2 Yorum var

  • Canım ülkemin kullanmadığı ya da kullanamadığı cevher. Bir gün bizde petrol zenginleri gibi bor zengini olur muyuz acaba.

Leave a comment