Coğrafya

Erozyon nedir?, Erozyon nasıl önlenir?

Tarafından Melis

Erozyon Nedir?

Toprağın akarsu, sel suları ve rüzgarların etkisi ile aşınıp taşınması yada sürüklenmesine erozyon denir. Erozyon doğal dengeler korunduğu sürece doğaya ve insanlara zararı yoktur. Doğal erozyonlarda üstte yer alan aşınmış ve verimi kaybetmiş topraklar sürüklenir ve alttan yeni gelen topraklarla bitkiler daha canlı bir hal kazanır ve doğal denge güçlenir. Ancak insanların olumsuz etkileri sonucu oluşan erozyonlarda özellikle ağaç kesimleri ve betonlaşmanın yoğun olduğu bölgelerde erozyon ciddi felaketlere yol açmaktadır. Son yıllarda inşaat sektörünün bilinçsiz şekilde artması ve doğaya verdikleri ciddi zararlar neticesinde erozyon olayları artmıştır. Dünya çapında en fazla erozyona uğrayan ülkeler arasında Türkiye oldukça üst sıralarda yer almaktadır. İstatistikler neticesinde yurdumuzda olan erozyonlar Kuzey Amerika’dan 6 kat, Avrupa’dan ise 17 kat fazla gerçekleşmektedir.
erozyon

Erozyon Neden Olur? Başlıca Sebepleri Nelerdir?

1 – Arazinin Engebeli ve Eğimli Olması
Yeşil alanların az ve ağaçlandırmanın zayıf olduğu eğimli arazilerde sağanak yağışlarında etkisi ile gevşek kalan toprak kolay bir şekilde sürüklenerek erozyonlar meydana gelir.

2 – Bitki Örtüsünün Tahrip Edilmesi
Bilinçsiz yok edilen ormanlar sonucunda çıplak kalan toprak yüzeyi kaymalara sebep olur. Aynı zamanda otlak arazilerin tahrip edilmesi ve meraların yok olması da bu dengeyi olumsuz yönde etkiler.

3 – İklim Etkisi
Özellikle yoğun yağış alan karadeniz bölgesinde oluşan seller, yeşil alanların tahrip edilmiş kesimlerinde etkili olur. Her ne kadar karadeniz orman arazileri ile bilinse de dere yataklarının olduğu bölgeler ıslah edilmemiş olmasından dolayı sel taşkınları oluşur ve toprak kayması meydana gelir.

4 – Toprağın Yapısı
Fiziksel ve kimyasal etkilerden dolayı oluşan aşınmalar ve kumlu, killi topraklar yağmurların etkisi ile çok çabuk kaymaktadır. Bitki örtüsü ve ağaçlandırma yapılmayan bu bölgelerde erozyonlar daha sık tehlikeli şekilde gerçekleşir.
Erozyon Nedir
5 – Arazinin Yanlış Kullanımı
Doğal bitki örtüsünden koparılmış toprakların tarım ve hayvancılığa açılarak doğal dengesinin bozulması sonucu oluşan erozyonlar aynı zamanda tarımda yanlış sürüm ve aşırı işlenmesi toprağın gevşemesine sebep olur. Eğime paralel sürüm ve bilinçsiz tarımcılık faaliyetleri de erozyona sebebiyet verir. Burada erozyon nedir cevabı da kısmen çıkmakta.

6 – Yerleşim Alanları
Dağınık ve düzensiz yerleşim doğal bitki örtüsünün yok olmasına ve bundan doğacak erozyonlara sebebiyet verir. Özellikle çarpık kentleşme sonucu yok olan doğal bitki örtüsü toprağı tutacak birşey kalmadığından erozyon ve su baskınları sık gerçekleşir.

Erozyonun Zararları Nelerdir?

Tarım alanlarını tahrip edip yok olmasına sebep olur
Meralarda verimin azalmasına sebebiyet verir
Bölgede bulunan baraj ve göllerin toprak ve yüzeyde bulunan kaya parçaları ile dolmasına sebep olur
Toprak yüzeyinden kopan herşey dere ve ırmaklara sürüklenir ve kirlilik oluşur
Doğanın dengesi bozulur ve tarım, hayvancılık zarar görür.

erozyon-zararlari-nelerdir

Doğa ve canlılar için bu kadar tehlikeli olan erozyonu önlemek için neler yapılabilir.

Erozyon Nasıl Önlenir? Erozyonu Önleme Yolları Nelerdir?

Bitki örtüsü korunmalı ve çıplak kalan topraklar ağaçlandırılmalı
Orman arazilerinin yok edilmesi ve yangınların çıkması engellenmeli
Tarım konusunda halk bilinçlendirilmeli
Arazi sürümlerinde eğim yönünde değil, paralel sürüm yapılmalı
Mera ve otlak alanlar aşırı kullanımı engellenmeli
Eğimli ve engebeli alanların inşaat ve tarım için kullanılması en düşük seviyeye çekilmeli
Islah edilmesi gereken akarsu yatakları sürekli kontrol altında tutulması
Halkın bilinçlendirilmesi
Belki de en önemlisi herkesin yeşil alan için mücadele etmesi gerekmektedir.

Yazar Hakkında

Leave a comment